Advert
Çölyak Hastalığı
Dr.Haydar Boynikara

Çölyak Hastalığı

Bu içerik 465 kez okundu.
Advert

ÇÖLYAK HASTALIĞI 
(GLUTEN ENTEROPATİSİ)

Yıl 2014 ya da 2015 olması lazım yanılmıyorsam, asistanlık yıllarımız, üniversite hastanesinde poliklinik yapıyoruz. Polikliniğe rektörlükte özel güvenlik görevlisi olarak çalışan 50 yaşlarındaki bir hastamız karın ağrısı, karında şişkinlik, ara ara ishal atakları ve kilo alamama şikayetleri ile başvurmuştu.

Hasta bu şikayetlerinin yıllardır devam ettiğini, bugüne kadar hiçbir çözüm bulunamadığını söylemişti. Daha önce yıllarca hasta huzursuz barsak sendromu tanısıyla takip edilmiş. Sosyal yaşantısı çok etkilenmiş, zorunlu olmadıkça misafirliğe bile yıllarca gitmemiş.

Muhtemelen yıllar önce gittiği ilk sağlık kuruluşunda huzursuz barsak tanısı konmuş ve hep o şekilde devam etmişti. Bu hastaya yapılan kan tetkikleri ve endoskopi sonucunda patolojik olarak çölyak tanısı koymuştuk. Ancak hastamız hastalığını bir türlü kabullenmek istemiyordu, bu yaşta çölyak olur mu doktorum deyip duruyordu ağlamaklı bir ses tonuyla. Polikliniğe gelen hocamız ile beraber hastaya hastalıkla ilgili bilgi verdikten sonra çölyak diyet raporu düzenleyip hastayı gönderdik.

Yaklaşık 3-4 ay sonra kontrole gelen hasta kendini şimdiye hiç olmadığı kadar iyi hissettiğini, diyet sonrası şikayetlerinin tamamen geçtiğini söylemişti, bu sefer poliklinikten yüzü gülerek ayrılmıştı hastamız. Tabii ki biz de mutlu olmuştuk hastamıza faydalı olduğumuz için. Çölyak hastalığı, hastaların sosyal hayatını her anlamda olumsuz etkileyen bir hastalıktır, ancak hastalar hastalığını kabullendikten kısa bir süre yeni yaşama kolayca uyum sağlayabilmektedirler.

 

Çölyak Hastalığı Nedir?

Barsaklardaki  sindirimi sağlayan villüs denilen tüysü oluşumların yapısal bozukluğunda ortaya çıkan ve yiyeceklerin barsaktan emilimini bozan bir hastalıktır.
Barsaktaki bu emilim bozukluğuna buğday, arpa, çavdar ve yulaf gibi tahılların içerisinde bulunan gluten isimli bir protein neden olmaktadır. Glutenli gıdalar tüketmek ile kendini gösterir, ondan sonra belirtiler ortaya çıkar.
Çölyak hastalığı genetik-ailevi kalıtımı olan bir hastalıktır. Bu hastalarda aile öyküsü önemlidir.
Günlük alınan gluten miktarının yanında anne sütünün verilmemesi, mamalar ve uzun süreli antibiyotik kullanımı gibi diğer çevresel faktörlerin de hastalığın ortaya çıkmasında etkili olduğu düşünülmektedir. Hastalık yaşamın herhangi bir bölümünde ortaya çıkabilmektedir. Çocukluk, gençlik, orta yaş ve yaşlılıkta ortaya çıkabilir. Bazı bireylerde yıllarca hiç belirti vermeyebilir veya çok hafif seyredebilir. Dolayısıyla ileri yaşta bile tanı konabilen bir hastalıktır. 
Başta huzursuz barsak sendromu ve laktoz intoleransı olmak üzere benzer şikayetlere neden olabilen hastalıklarla karışabilir. Çölyak hastalarının önemli bir kısmı yanlış tanılarla takip edilmektedir.

 

Çölyak Belirtiler Nelerdir?

Çocuklarda; karın ağrısı, karında şişkinlik, ishal, kilo alamama, kusma ve gelişme geriliği gibi belirtiler ortaya çıkabilir.
Yetişkinlerde; karında şişkinlik, kilo azlığı, kas zayıflığı, kansızlık, ishal, halsizlik, gaz şikayetleri, eklem ve kas ağrıları, ciltte kaşıntılı döküntüler görülebilir.

 

Çölyak Nasıl Teşhis Edilir?

Ayrıntılı anemnez alınmalı, aile öyküsü sorgulanmalı. Kan serolojik testlerinin sadece ön tanı açısından değeri vardır. Kesin tanı klinik olarak şüphenilen hastalarda endoskopik ince barsak biyopsisi ile konur.

 

Çölyak Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Çölyak hastalığının tek tedavisi glutensiz diyettir. Gluten içeren her türlü besinden hastaların uzak durması gerekir. Gluten genel olarak buğday, arpa, yulaf ve çavdarda bulunduğundan bunlardan herhangi birini içeren besinler tüketilmemelidir. Diyet konusunda doktorlar, diyetisyenler ve çölyak dernekleri hastalara yardımcı olmaktadır. Doktor tarafından çölyak hastalarına diyet raporu düzenlenir. Bu rapora istinaden SGK, glutensiz ürün temin konusunda hastalara maddi olarak destek sağlamaktadır. Büyük marketlerde çölyak hastalarına ayrılmış glutensiz reyonlar bulunur, genellikle hastalar ürünlerini buralardan temin eder.

 

Çölyak Hastalığı Tedavi Edilmezse Riskleri Nelerdir?

1-Barsakta emilim bozuklukları
2-Çocuklarda büyüme geriliği
3-Kansızlık 
4-Kalsiyum ve K vitamini eksikliği 
5- Kemik erimesi
6-Depresyon 
7-Lenfoma (lenf kanseri)
8-Kalın ve ince barsak kanserleri olmak üzere birçok risk ortaya çıkmaktadır.

 

Uzm. Dr. Haydar Boynikara 
İç Hastalıkları (Dahiliye)
Kızıltepe Özel İpekyolu Hastanesi

 

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Mardin'de toplantı ve yürüyüşler 30 gün boyunca yasaklandı
Mardin'de toplantı ve yürüyüşler 30 gün boyunca yasaklandı
FIRAT CEWERÎ “Hep Yüreğimin Sesini Dinledim”
FIRAT CEWERÎ “Hep Yüreğimin Sesini Dinledim”