Advert
Dersimin İsyan Lideri Seyit Rıza’yı Açıklamak
Mehmet Kızılkaya

Dersimin İsyan Lideri Seyit Rıza’yı Açıklamak

Bu içerik 128 kez okundu.
Reklam

Dersimin İsyan Lideri Seyit Rıza’yı Açıklamak

 

Dersim, Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan Tunceli ilinin, doğusunda Bingöl, batısında Malatya, kuzeyde Erzincan ve güneyinde de Elazığ olan illerle çepeçevre kuşatılmış bir ilimizdir. Tarihimiz de bu bölgemiz Dersim adıyla anılmaktadır.

Dersim, Munzur (Mercan)dağları dersimin kuzeyini bir set şeklinde kaplamıştır. Bu Munzur dağı çoğu kez karla kaplıdır. Dersim de Küçük göl (Bobyez baba dağı),Koçkerek baba Dağı dizisinde kuzey tarafı Dersim’in en sarp bölgesidir. Buralarda binlerce kişiyi barındırabilecek mağaralar mevcuttur.

Siyasi arenada sürüp giden Dersim kavgasında kimler ne diyor, ne demiyor, doğru mu, yanlış mı, yalan mı söylüyor, doğru mu söylüyor sorularına yanıtlar aranmamalıdır.

Dersim’de mutlak devlet hakimiyetini sağlamak için Türk silahlı kuvvetleri tarafından geniş çaplı hareketler düzenlendi. Türk Silahlı Kuvvetleri yüzünden bölgede yaşayan 15.000’ne yakın insan ile yüzlerce asker öldü. Bunun yanı sıra on binlerce insanımız zorunlu göçe tabi tutuldular.

 

Öncelikle Dersim isyanını ve onun öncüsü olan Seyit Rıza’yı anlamak ve tanımak gerekir. Onu anlamaya çalışmak ve amaçlarını bilmek lazım.

Pir Seyit Rıza, Türkiye’nin ilk dönemlerinde rejime karşı çıkarılan isyanlardan biri olan Dersim İsyanının liderlerindendir. Seyid Rıza bu başkaldırıştan dolayı Alevi-Zaza aşiret lideri idam edilmiştir. Tarihe kara bir leke olarak girilmiştir.

Pir Seyit Rıza, ne devletin deyimiyle isyancı, ne derebeyi, ne de toprak ağasıydı. O kırmanciyenin ruhani önderiydi. Dersimin 38’in sembolüydü.

Seyit Rıza düşmanlarına boyun eğmedi, darağacına giderken bile ipini kendisi çekti.

Düşmanları bile ölümü karşısında utandılar.

Tüm zalimlerin, üç kağıtçıların, şerefsizlerin, hainlerin ve düzenbazların yalanını yüzlerine çaldı ve asla teslim olmadı.

Pir Seyit Rıza,1924 yılında Hozat’ı işgal etmiş olup, çevredeki cumhuriyet yanlısı aşiretlere baskı uygulamış olup, devlet içinde devlet gibi olmuştur.1937 yılının nevrozunda devlet güçlerine karşı ayaklanma başlatmıştır.

Seyit Rıza, idam edilmeden önce boş meydanda sanki insan doluymuş gibi hitap etmeye başladı. Evladı Kerbelayime, be gunayime, Ayıvo zulimo,Cinayeto,(Evladı Kerbelayıh.Bi hatayıh. Ayıptır! Zulümdür! Cinayettir!) dedi.

Seyit Rıza’nın kabul edilmeyen son isteği vardı. Seyit Rıza’yı yasalara uydurup idam etmek için 78 yaşından 54’e indirilerek 17 yaşındaki oğlu Hüseyin’in yaşı da 21’e çıkartılarak idam ettiler. İdamdan önce Seyit Rıza benim kırk liram ve saatim var. “Bunları oğluma verirsiniz” der. Lakin ne yazıktır ki o vicdansızlar oğlunu da asacağız derler. Daha öncesinde de bir çocuğunu çatışmalarda kaybeden Seyit Rıza, der ki: beni oğlumdan önce asın der. O zaman da bu son isteği de kabul edilmez ve Resik Hüseyin, babasının gözü önünde darağacında idam ediliyor.

Böyle insanlık, böyle adalet olmaz olsun. Yapılanlar insanlığın yüz karasıdır.

Kendi halkına bu kadar zulüm yapmak, kendi halkını köleleştirmek, kendi halkını idam sehpalarına götürmek hangi kitapta yazar. Hangi dil, din ırk kabul edebilir ki?

Hangi din dil ırk kabul eder söyler misiniz?

Pir Seyit Riza: “Ben sizin yalan ve hilelerinizle baş edemedim bu bana dert oldu ama ben de sizin önünüzde eğilmedim ya bu da sizlere dert olsun.” dedi.

Selam olsun!

Dersime, dersim halkına, dersim ezilenlerine…

Selam olsun!

Yüreği zengin olan dersim çocuklarına…

 

Selam olsun!

Pir Seyit Rıza’ya…

 

 

 

 

“ Mehmet KIZILKAYA “

 

DİĞER YAZILAR
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Ak Parti Belediye başkan aday adayları belli oldu
Ak Parti Belediye başkan aday adayları belli oldu
Türkiye’nin Yüzde 39’u Kan Şekerini Ölçtürmüyor
Türkiye’nin Yüzde 39’u Kan Şekerini Ölçtürmüyor