Advert
4 Nisan Dünya Mayınsız Günü
Emin Karakulak

4 Nisan Dünya Mayınsız Günü

Bu içerik 125 kez okundu.
Reklam

4 NİSAN DÜNYA MAYINSIZ GÜNÜ
 

Mayının Tarihsel gelişimi

Çin'de 13. yüzyıl ortalarından beri kullanıldığı bilinen, Moğolistan'da 1277 yılı kayıtlarında rastlanan ve Avrupa'da Leonardo da Vinci'nin 1500 yılında tasarladığı mayın, ülke sınırlarının komşu ya da düşman ülkelere karşı korunması, kaçakçılığın önlenmesi, yasadışı sınır geçilmesini önlemek gibi gerekçelerle üretilerek, yaygın anlamıyla dünyada ilk kez 1862 yılında Amerika'da Kuzey - Güney İç savaşı'nda kullanıldı. Daha sonra giderek geliştirilen mayın, I. Dünya Savaşı sürecinde aşırı yaygınlaşarak savaşların içinde yer aldı. Anti-personel kara mayınları, bu savaşta, anti-tank mayınlarının sökülmesini engellemek amacıyla uygulamaya kondu. II. Dünya Savaşı'nda ise denizlerde savaş gemilerine, karada tanklara karşı mayınlar geliştirildi.

İmzalanan BARIŞ anlaşmaları gereği savaşların bitmesiyle yerleştirildikleri yerde kalan mayınlar, bugün birçok ülkede can almaya, insanları sakat bırakmaya
devam etmektedir.

Dünyada 64 ülkede 110 milyon civarında patlamamış mayın olduğu tahmin ediliyor. Gelişen teknoloji nedeniyle üretim maliyetlerinin düşmesinden dolayı, üretiminde büyük artış olan mayınların 1960'lara kadar kontrollü biçimde yürütülen kara mayınlarının yerleştirilmesi işlemi daha sonra, haritaları çıkarılmadan ve kayıtları tutulmadan yapılmaya başlandı. Özellikle de kayıt dışı üretim, yasal olmayan örgütlerin mayın elde ederek, terörist ve gerilla tipi etkinliklerde kullanmasıyla denetim altında bulunmasını olanaksızlaştırdı.

1996 yılında BM kararlarıyla başlatılan ve 1997 yılında Oslo’da hazırlanıp Ottawa’da imzaya açılması nedeniyle 1997 OTTOVA Antlaşması olarak anılan girişimle mayınlara karşı ciddi bir hareket başlatıldı. Böylece, 21 ülke depolarını tamamen ortadan kaldırdı, 37 milyon mayın etkisizleştirildi. Bu antlaşmaya ABD, Çin, İsrail gibi bazı ülkeler katılmadı. Katılmayan bu ülkelerin depolarında toplam 250 milyon mayın olduğu tahmin ediliyor.
Uluslararası Mayın Yasaklatma Girişimi'nin bir sonucu olarak LM – Landmine Monitor (Uluslararası Mayın İzleme Komitesi) oluşturuldu. Türkiye'de de, (TTB),Türk tabipler birliği (TSD),Türkiye sakatlar derneği (İHD),İnsan hakları derneği (Mazlum-Der),İnsan hakları ve mazlumları için dayanışma derneği Sosyal Demokrasi Vakfı (SODEV) ve Göç Edenler Sosyal Yardımlaşma ve Kültür Derneği (Göç-Der) tarafından "Mayınsız Bir Türkiye Girişimi" adı altında oluşturulan STK, çeşitli etkinliklerle mayın sorununa dikkat çekmektedir.


4 Nisan tarihi, Mayın Bilinci Geliştirme Günü olarak belirlenirken, mayın sorununun bir parçası olarak görülen MİSKET bombaları da kampanyaların kapsamı içinde tutularak, 19 nisan Misket Bombalarına Karşı Uluslararası Eylem Günü ilan edilmiştir.

Yaklaşık 64 ülkede döşenmiş 110 milyon adet patlamamış mayın bulunmakta.

Her 22 dakikada bir, MAYIN yüzünden ölenler ya da yaralananlar olurken, her ay ortalama 2 bin kişi yaşamını yitiriyor. Dünyada her gün ortalama 70 kişi mayın yüzünden ölüyor ya da yaralanıyor. Her yıl 26.000 kişi mayın kurbanı oluyor.


Sadece Kamboçya’da patlamamış 10 milyon mayın var.
 

Ülkeler yılda ortalama 7,5 milyon mayın üretiyor.

Yetişkin askerlerin bacağını koparmak için üretilen hafif mayın tipleri, savaş sonrası çocuklar için öldürücü oluyor.

Mayından yaralananların % 80’i sivillerden oluşuyor.

Afganistan’da 700 kişilik bir ekiple her ay yaklaşık 10 mayın bulunup imha edilebiliyor.

Yine Afganistan’da mayınlar yüzünden 20.000 sivil öldü, 400.000 kişi sakat kaldı.

Dünyanın yıllık sağlık, beslenme, temiz içme suyu, eğitim harcamaları için 40 milyar US$ gerekirken, ülkeler her yıl silahlanma için 790 milyar US$ harcıyor.

Bugün bir mayının maliyeti yaklaşık 6 - 8 dolar civarında değişirken, bir mayının bulunarak etkisiz hale getirilmesi için 1000 dolar civarında bir harcama gerekiyor.

Barış halindeyken kara mayınlarının öldürdüğü ya da sakatladığı sivil insansayısı, SAVAŞ larda ölen ya da yaralanan asker sayısından daha çoktur.

Mayınlar döşenmesinin ardından 75 yıl aktif olarak bekleyebildiği gibi, su vb. dış etkenlerle zarar görmüyor.

Dünyada her yıl 100 bin mayın temizlendiği hesaplanırsa bütün dünyanın mayınlardan arındırılması, bin yıl gibi bir sürece yayılıyor.

Dünyada yaklaşık 350.000 ila 400.000 mayın kazazedesinin olduğu tahmin ediliyor.

Mehmet Emin KARAKULAK

DİĞER YAZILAR
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
“Ben Deli Değilim' tiyatro oyunu Kızıltepe'de sahnelenecek.
“Ben Deli Değilim' tiyatro oyunu Kızıltepe'de sahnelenecek.
Sezaryen Doğumda Avrupa Birincisiyiz
Sezaryen Doğumda Avrupa Birincisiyiz